PPA ta confronta Gobierno riba e crecemento sin control di vacation rental: “Nos ta apoya emprendedor local, pero Aruba no por bira un mercado, caminda capital di afo ta competi cu nos propio hendenan pa vivienda. Un hoben Arubiano cu a studia, ta traha y kier cumpra su prome cas mester competi cu un inversionista di exterior, cu kier cumpra e mesun propiedad pa haci vacation rental?” Pa parlamentario Eduard Pieters (PPA), esaki ta e pregunta cu Gobierno ya no por sigui evita.
Vacation rental por crea entrada pa e famianan local y por contribui na economia. PPA ta reconoce y apoya esey. Pero segun Pieters, Aruba a laga e sector crece demasiado tempo, sin suficiente regulacion, mientras presion riba mercado di vivienda ta aumenta.
“Nos ta contento ora ta trata di nos hendenan local, cu ta crea un entrada cu vacation rental. Pero tur cos mester tin regla.”
Ken Aruba su crecemento ta sirbi?
PPA a bay eleccion cu Plan Nos Aruba 2050 y e principio di high value, low impact tourism.
Pa Pieters, esey ta nifica cu crecemento turistico no por ta midi solamente den cantidad di bishitante, camber of propiedad cu ta produci entrada. Mester midi tambe e impacto riba hende cu ta biba aki. Segun Pieters, desde 2018 caba tabatin preocupacion tocante cantidad di camber di hotel y e impacto social, economico y ambiental. Pero mientras a limita e crecemento hotelero den cierto zona, vacation rentals a sigui conoce un “wildgroei.” Y awor e consecuencia ta mishi cu otro necesidad fundamental: vivienda.
Ora comprador di exterior por paga mas pa propiedad pa convertie den inversion turistico, Pieters ta alerta cu ta pusha nos localnan mas leu di mercado. “Aruba no por bira un pais caminda nos hobennan por traha aki, pero no por cumpra un cas.”
Dos aña sa di problema
No ta di awor e gobierno sa di e problematica aki, pero ta parce cu awor nan a lanta for di soño y kier core bin haci fanfaria cu un anuncio di maneho sin pia y cabes. Segun Pieters, Gobierno y particularmente minister Geoffrey Wever, conoce e crecemento exponencial di vacation rentals for di basta tempo caba. Sinembargo, awor Gobierno ta presenta un sort’i registracion abrupto, mientras operacionalmente ainda tin varios pregunta basico cu mester haya contesta, manera: e maneho aki ta basa riba cua cuadro legal/ley? Kico ta e condicionnan? Kico ta pasa despues di registracion? Pakico pidi informacion cu ya Gobierno tin caba? Ken ta bay haya informacion confidential di e doñonan? Con lo handel cu e informacion sensitivo aki? Con y ken lo controla e crecemento? Si no registra, kico ta e consecuencianan y basa riba cua ley?
Pieters su punto ta simpel: Registracion no kiermen automaticamente regulacion.
“Bo no por laga un sector crece sin control y ora problema bira grandi, core bin cu un registracion, cu ni e operador mes no sa exactamente kico esaki ta nifica of ki consecuencia e tin.”
20% di PIB y cuanto realmente ta keda na Aruba?
Pieters a referi na data presenta cu ta indica cu Aruba ta perde di haya alrededor di 20% di e Producto Interno Bruto(PIB) cu ta representa casi 2 miljard florin anual. Pero e pregunta politico tras di dje ta valido: “Unda e rikesa genera ta realmente bay?”
Si vacation rental a bira un industria grandi, PPA kier un sistema caminda e sector ta contribui adecuadamente na pais: na infrastructura, enseñansa, salud y bienestar social.
Regula prome cu local paga e prijs
PPA no ta pidi pa mata vacation rental. E ta pidi pa pone limite, protega vivienda, diferencia entre emprendimento local y acumulacion comercial di propiedad y segura cu Aruba ta beneficia di e actividad economico. Pasobra pa Pieters, e debate finalmente no ta solamente tocante turismo. Ta tocante ken tin derecho di sigui construi un futuro na Aruba.
“Vacation rental por crea prosperidad. Pero ora crecemento sin regla ta haci cu un cas ta bira inalcansabel pa nos propio hendenan, Gobierno ya no ta maneha turismo, sino ta turismo ta maneha Gobierno,” Eduard Pieters a finalisa bisando.