E dialogo entre Gobierno di Aruba, touroperators, Aruba Conservation Foundation (ACF) y Aruba Birdlife Conservation (ABC) riba uzo di UTV y ATV den areanan natural ta enfrenta ainda varios pregunta importante. Cua ruta por keda habri, cua area mester keda cera y con autoridadnan lo garantisa control efectivo ta entre e puntonan cu ABC kier mira Gobierno contesta prome cu sigui cu e negociacionnan.
Esaki ta surgi for di un carta di abogado Geert Rep, fecha 22 di october 2026, dirigi na Minister di Naturalesa mr. Mike Eman, Minister di Infrastructura drs. Rene Herde y Minister di Husticia mr. drs. Arthur Dowers. E carta ta presenta e posicion di ABC y ta pidi proposicionnan concreto pa diferente area, desde Tera Cora y Saliña Druif te na costa noord, Andicuri y e region pazuid di Parke Arikok.
E documento ta laga cla cu ainda no tin un acuerdo final presenta den e carta. Segun e abogado, varios proposicion di ABC ta sin contesta, mientras cu e fundacion ta exigi claridad riba e base legal, gastonan y e capacidad pa aplica e reglanan.
Hues a indica cu partidonan mester dialoga
Den su carta, Rep ta referi na un decision di Gerecht di 14 di october 2026. Segun su relato, hues a indica cu ABC y un representante di touroperators mester participa hunto den consulta constructivo cu Gobierno, ora Gobierno invita nan.
Sinembargo, e abogado ta indica cu despues di e instruccion ey e no a tende nada mas. Pa prepara un reunion cu contenido concreto, e ta pidi e ministernan informa tur esnan envolvi, di antemano, kico Gobierno ta propone pa cada area.
E carta ta referi tambe na un proposicion di 9 di october 2026 y un documento di discusion di ABC di 11 di september. Segun Rep, e proposicion di october no ta duna claridad riba varios di e regionnan cu ta forma parti di e disputa.
Tera Cora y Saliña Druif ta punto central
Un di e puntonan principal ta e area desde Tera Cora te na e prome rancho, conoci como Aruba Shack Beach, incluyendo e reserva natural cu ACF ta administra.
ABC ta sigura cu e region aki tin diferente nivel di proteccion. Den e carta, e abogado ta referi na e tratado Ramsar, e clasificacion como Important Bird Area, e designacion di reserva natural y e instrumentonan di planificacion ROP y ROPV.
Segun e argumento di ABC, e paso diario di cantidad grandi di vehiculo cu ta produci boroto, stof y otro emision no ta cuadra cu e funcion natural di e area.
Pa sostene su posicion, e abogado ta cita un rapport di e subcomision DIP-DOW-DNM di 13 di october 2022. Segun e carta, e rapport a identifica tres zona como “no-go” pa UTV y ATV: Faro–Alto Vista, Natural Bridge–Indjek/Blackstone Beach y e caminda di santo entre Sero Colorado y e Anker Cora.
Rep ta referi tambe na un conseho conhunto di DIP, DOW y DNM di 24 di september 2026. Segun e pasashi inclui den e carta, e servicionan ta considera cu e rutanan anteriormente proponi y proteccion duradero di Tera Cora mester forma e punto di salida pa un solucion. Cualkier desviacion mester conta cu un decision administrativo explicito, bon motiva y conforme cu e proceduranan legal.
Pregunta riba costo di caminda cu DirtGlue
E carta ta cuestiona tambe un proposicion pa habri e area y prepara un caminda cu DirtGlue. Segun ABC, e presupuesto presenta ta incompleto y no ta refleha tur e gastonan relaciona cu construccion di e caminda. E fundacion ta pidi un calculacion completo, ademas di un splicacion di Gobierno pakico e ta considera un gasto cu e abogado ta describi como un inversion miyonario.
E documento no ta menciona un suma exacto ni ta inclui un presupuesto completo cu por permiti determina e costo final di e proyecto.
Alto Vista te Bushiribana: acceso temporal cu condicion
Pa e trayecto desde Alto Vista, via un caminda di santo pa yega e ranchonan, te Bushiribana, ABC ta presenta un posicion cu ta contempla acceso temporal y cu condicion pa cierto tipo y cantidad di UTV, combina cu un reduccion gradual.
Entre e condicionnan cu e carta ta menciona tin zona prohibi, incluyendo beach, control via GPS, velocidad maximo, limite di vehiculo pa grupo y pa dia, midimento di boroto y stof, control, multa y un termino concreto pa e reduccion.

Segun Rep, Gobierno ainda no a reacciona riba e proposicion aki di ABC. E abogado ta agrega cu, si un ruta ta pasa riba tereno priva y e doñonan tin obhecion, por considera un adaptacion di e trayecto.
Bushiribana te Natural Bridge por keda habri
Pa e trayecto entre Bushiribana y Natural Bridge, e carta ta indica cu e proposicion di ABC ta pa laga e area habri pa UTV y ATV.
Esaki ta mustra cu e posicion presenta no ta un peticion pa cera tur ruta. ABC ta diferencia entre regionnan y ta propone un trato distinto dependiendo di e area.
No obstante, e abogado ta pidi Gobierno expresa su posicion y concreta e ruta. Tambe aki, e ta menciona e posibilidad pa adapta un trayecto si e ta cruza propiedad priva y tin obhecion di e doñonan.
Andicuri y e area te Parke Arikok
Pa e area despues di Natural Bridge, incluyendo Andicuri, ABC ta mantene cu acceso pa UTV y ATV mester cera. E abogado ta referi atrobe na e rapport di aña 2022, cu segun e carta ta identifica e region desde Natural Bridge te Parke Arikok como un area “no-go”.
Pa e region pazuid di Parke Arikok, e carta ta trece e caminda di santo entre Sero Colorado y e Anker Cora bek den discusion. Tambe e ta referi na un ruta alternativo den e rapport di aña 2022, relaciona cu e zona di Fontijn, Sero Colorado y Baby Beach.
Riba ambos region, ABC ta pidi un posicion concreto di e ministernan.
Tres Trapi: unda ta e barera y ki dia e ta cla?
Fuera di e rutanan pa UTV y ATV, e carta ta exigi contesta riba e situacion na Tres Trapi. Referiendo na un resumen di e reunion di dia 2 di juli 2026, e abogado ta indica cu e ceramento na Tres Trapi lo mester bin mas cerca di caminda publico, di e mesun forma cu na Boca Catalina. Tambe lo mester completa e ceramento entre Tres Trapi y Boca Catalina.
ABC lo a ricibi un diseño di e trabou. Den e carta di dia 22 di october, Rep ta puntra ki dia e diseño lo ta cla y ki dia Gobierno lo realisa e trabou.
Control mester tin personal, multa y medida concreto
Un otro punto fuerte den e carta ta e necesidad di control efectivo. Pa ABC, no ta suficiente pa Gobierno bisa solamente cu autoridadnan of polis lo encarga cu esaki. E fundacion kier sa cuanto personal lo tin disponibel, cua medida lo aplica y con lo atende infraccionnan, incluyendo multa y e posibilidad di confisca vehiculo.
Segun e relato den e carta, personanan a kita barancanan cu Gobierno a pone como barera, sin cu Gobierno a interveni of a pone nan bek. E abogado ta sostene cu vehiculonan a bolbe pasa den e area cera, loke segun e ta mustra e necesidad di barera adecua y un sistema di control cu ta funciona.
ABC ta propone vehiculo electrico y GPS cu por limita ruta
ABC ta considera e iniciativa pa controla ruta y velocidad cu GPS un paso den bon direccion. Sinembargo, e fundacion ta señala cu un sistema cu solamente ta registra un infraccion despues cu el a sosode tin su limitacionnan.
Como alternativa, e carta ta propone considera vehiculo electrico cu un sistema di GPS programa pa limita velocidad y permiti circulacion solamente riba ruta indica. Segun e proposicion, e vehiculo lo por stop automaticamente ora e sali for di e trayecto permiti.
ABC ta argumenta cu vehiculo electrico por contribui na menos boroto y un miho experiencia di naturalesa pa e participantenan.
E reto den e dialogo ta pa yega na decision concreto riba cada region, cu claridad riba acceso, proteccion, costo y responsabilidad pa control. E carta di dia 22 di october ta presenta e posicion y preguntanan di ABC; e documento no ta inclui un reaccion nobo di Gobierno, touroperators of ACF riba e exigencianan presenta.