Recientemente tabatin un decision di corte cu a hala atencion. E tin di haber cu ley di herencia pero cu tabata crusa den e periodo di e ley bieu pa esun nobo. Entre e dos periodonan ey, tabatin un periodo di transicion p’e ley nobo no drenta na vigor di forma abrupto.
E tin di haber cu e echo cu si e persona cu a fayece tin derecho pa exclui yiu(nan), den e caso aki di su anterior matrimonio for di su herencia cu el a laga atras. Un herencia cu practicamente no tabata existi pa motibo cu e heredero mester a bende e dos casnan y mayoria a bay pa paga debe.
E splicacion mas breve di e caso aki ta cu e yiunan di e fayecido no tin derecho mas riba e porcion legitimo. E termino cu a fiha pa cu esaki den e “overgangsregeling” den e ley di herencia nobo, a pasa caba na momento di e caso den corte.
Peticion pa e caso aki a entrega riba 30 di juli, 2025 y recientemente a yega na un decision. Den e periodo aki hues a duna e partidonan, e tres yiunan cu a cuminsa e caso contra e heredero di e fayecido, tempo pa trata di yega na un solucion. Esaki no tabata e caso y hues mester a tuma un decision na final.
Di loke ta para den e sentencia, ta bisa cu e persona en cuestion a fayece na juli, 1993. Esnan cu a cuminsa e caso ta su yiunan di su prome matrimonio y a entabla e caso contra su heredero, cu kende e tabata casa desde november, 1983.
E heredero cu e fayecido tin dos yiu. Pero den su testament el a laga su casa como su unico heredero, di dos cas.
E heredero a uza e placa cu su casa a laga p’e y a paga e debenan cu nan tabatin. Practicamente e no tabatin contacto cu e yiunan di su casa di e matrimonio anterior.
Y e yiunan ta esnan cu a cuminsa e caso den corte bisando cu nan tin derecho riba 3/20 parti di e herencia. Y tabata kier pa corte declara cu nan tin derecho riba e parti ey, hasta si e fayecido a nombra otro persona como su heredero.

E heredero a bisa cu e yiunan no por apela mas riba e parti legitimo, ya cu nan a haci esey demasiado laat.
Corte a tene cuenta cu tempo cu e ciudadano a fayece na 1993, ainda tabata vigente e ley di herencia bieu di Aruba. E ley aki ta indica un yiu por apela riba su porcion legitimo. Na momento cu e ley nobo a drenta na vigor riba 1 di september, 2021, a elimina e porcion legitimo. For di e tempo ey un persona por deshereda su yiunan por completo. Prome cu esey e no tabata posibel.
Debi cu e persona a fayece bou di e ley bieu, e yiunan por exigi un parti di e herencia, di nan porcion legal. Sinembargo, entrante prome di september, 2021 e reglanan a cambia y e yiunan a entrega nan prome peticion dia 30 di juli, 2025. E pregunta di corte ta si e tempo ey por a haci apelacion ainda riba nan porcion legal.
Ley ta bisa cu esun cu por haci uzo di opcion legal di e ley bieu te ora cu e ley nobo drenta na vigor, ta mantene e derecho aki durante un aña (despues cu esun nobo a drenta na vigor). Esaki basta si esun cu a laga e herencia a fayece cuatro (4) aña prome cu 1 di september, 2021.
Si e herencia a habri na un fecha mas laat, pero prome cu e ordenansa nacional ey a drenta na vigor, e yiunan (den e caso aki) ta retene su derechonan te ora cu cinco aña a pasa for di morto di esun cu a laga e herencia.
Y husto riba e dos splicacionnan aki e dos partidonan ta diferencia di opinion cu otro. E yiunan ta bisa cu e ley nobo no a trece cambio den nan posibilidadnan. Nan ta di opinion cu e “overgangsregeling”ta fiha cu nan por sigui eherce nan derechonan, manera tabata e caso den e ley bieu.
Pero e heredero ta indica cu articulo 83 inciso 2 ta mustra cu nan a haci uzo di nan derecho mucho laat.
Corte ta di acuerdo cu e ponencia aki di e demandantenan. Pero mester wak articulo 83 inciso 2 di e provisionnan pa cu e “overgangsregeling”. Den articulo 83 inciso 1 ta bisa berdad cu nan no ta perde e opcion den e ley nobo di herencia. Pero inciso 2 ta mara esaki na un limite durante cual por haci uzo di dje. Pa herencianan bieu, cu ta data di prome cu 1 di september 2017, ta conta cu nan por a entrega nan obhecion te cu 1 di september, 2022.

Pa herencianan nobo, cu a habri entre 1 di september, 2017 y 1 di september 2021, ta conta cu esun tin derecho riba e opcion legitimo, por haci uzo di esaki den cinco aña despues di fayecimento di e persona.
Den e caso aki corte a conclui cu ta papia di un herencia bieu pasobra e persona a fayece riba 4 di juli, 1993. Pues e yiunan di e prome matrimonio tabatin te cu 1 di september 2022, pa haci uzo di e opcion legal pa haya herencia. Pero no a hacie sino te cu aña pasa.
Hues ta bisa cu no tin ningun prueba cu nan a tuma contacto cu e heredero prome cu aña pasa. Y e no por conclui otro cu nan a entrega nan peticion demasiado laat.
Mirando cu den e casonan aki e yiunan a cuminsa e caso sin ningun tuma contacto cu e heredero, y no a dun’e chens pa bisa nan cu nan ta laat cu e peticion, a dicidi cu e demandantenan mester cubri e gastonan di proceso di e heredero den e caso aki
E sentencia aki a tuma luga dos siman atras.