Home » Beatrix tabata considera Status Aparte di Aruba ‘fatal’ y kier a gana tempo

Beatrix tabata considera Status Aparte di Aruba ‘fatal’ y kier a gana tempo

by Lis

Reina Beatrix tabata critico na principio di añanan ochenta tocante lucha di Aruba pa logra Status Aparte. Den anotacionnan personal, el a califica e desaroyo di aña 1983 como “fatal” y el a puntra su mes pakico Betico Croes mester a causa “asina tanto daño”. Incluso el a considera si Hulanda mester a gana tempo te ora Croes, como factor politico, lo “cay afo”. Esaki ta sali for di e investigacion nobo tocante historia colonial di Cas Oranje-Nassau.

E observacionnan ta aparece den e capitulo Beatrix, Reina di Hulanda postcolonial, di historiado Gert Oostindie. E capitulo ta forma parti di un investigacion amplio tocante historia colonial di Cas Real, cu a tuma luga entre aña 2023 y 2026 riba iniciativa di Su Mahestad Rey Willem-Alexander. Mas cu sesenta investigado a participa den e investigacion. Diabierna ultimo nan a entrega e resultadonan na e Rey na Leiden.

E anotacionnan personal di Beatrix ta ofrece un imagen detaya di su opinion tocante futuro constitucional di Aruba y Antias Hulandes di e tempo ey. Na principio di añanan ochenta, Den Haag ainda tabata dirigiendo riba eventual independencia di e islanan, pero Beatrix tabatin duda tocante e rumbo ey.

Na juni 1982, el a skirbi: “onafhankelijkheid = middel ≠ doel – als het niet past > andere vorm zoeken”. Algun luna despues, el a puntra su mes kico Minister di Asuntonan Antiano Jan de Koning realmente tabata kier: “Impone independencia?”

Betico Croes

Beatrix tabata hopi mas critico tocante e movimiento Arubiano pa separa for di Antias Hulandes. Bou di liderazgo di Betico Croes, Aruba tabata insisti riba un posicion propio pafo di e structura di Antias Hulandes. Oostindie ta skirbi cu Aruba a “forsa” un Status Aparte na aña 1983, algo cu a causa tristesa cerca Beatrix.

Poco prome cu esey, el a anota:

“Waarom moet Betico zoveel schade doen – daarop ingaan? Tijd winnen! Hij zal eens wegvallen. Dat afwachten.”

Segun Oostindie, Beatrix a califica e desaroyo como “fatal”. For di e anotacion no por determina precisamente kico Beatrix tabata kiermen cu e expresion “cay afo”. No tin ningun base pa interpreta esaki como un referencia na fayecimento di Croes. Den e contexto, e tabata referi na su posicion como lider politico dominante.

E observacionnan ta yama atencion, pasobra na Aruba Betico Croes precisamente ta conta como e arkitecto principal di Status Aparte. Durante Conferencia di Mesa Rondo na maart 1983, partidonan a yega na acuerdo tocante un posicion separa pa Aruba. Dia 1 di januari 1986, Aruba a bira un pais autonomo den Reino Hulandes y a sali for di Antias Hulandes.

Na principio, aprobacion di Hulanda tabatin como condicion cu Aruba lo bira independiente dies aña despues. Croes a acepta e acuerdo, aunke segun fuentenan historico Arubiano, e mes no tabata aspira na independencia completo. Mas despues, partidonan a elimina e obligacion pa Aruba bira independiente na 1996.

Su propio rumbo

Na mes momento, e anotacionnan ta mustra cu Beatrix no tabata sigui simplemente e liña di Den Haag. Precisamente e intento Hulandes pa dirigi e islanan den direccion di independencia a provoca obhecion cerca dje. Segun Oostindie, e tabata convenci cu Hulanda no mester a impone independencia.

Tambe den añanan posterior, Beatrix a sigui envolvi intensamente cu relacionnan den Reino. Archivonan investiga ta mustra cu, prome cu bishitanan, e tabata informa su mes ampliamente y, tras di porta cera, e tabata haci preguntanan critico tanto na gobernantenan Hulandes como na esnan Caribense.

E opinionnan personal di Beatrix no tabata forma un maneho gubernamental independiente. E monarca ta cay bou di responsabilidad ministerial; ministronan ta carga responsabilidad politico pa actuacionnan y declaracionnan di e hefe di estado. Sinembargo, Oostindie ta conclui cu, tras di cortina, Beatrix tin biaha tabata explora e limitennan di loke su posicion constitucional tabata permiti.

Cu esaki, e investigacion ta ofrece un perspectiva nobo riba un di e capitulonan mas importante den historia moderno di Aruba. Mientras Betico Croes tabata lucha pa Status Aparte, cu despues Aruba a celebra como un logro historico, Reina Beatrix tabata mira precisamente e desaroyo ey cu gran preocupacion durante e añanan decisivo.

Bo por gusta tambe

Adblock Detected

Please support us by disabling your AdBlocker extension from your browsers for our website.