Miles di hende ta contribui tur dia na e funcionamiento di hotel, restaurant, tienda y otro empresa na Aruba. Nan ta lanta tempran, cumpli cu nan responsabilidadnan y contribui na e economia, pero na final di luna hopi di nan no tin suficiente entrada pa cubri tur gasto basico.
Tras di e prosperidad economico di Aruba tin un realidad social cu ta exigi mas atencion: miles di hende cu, a pesar di nan trabou, ta lucha pa yega fin di luna.
Aruba a registra un crecemento economico considerable den e ultimo añanan. Turismo ta florece, hotelnan ta ricibi bishitante y actividad empresarial ta sigui crece. Sinembargo, e prosperidad aki no ta refleha den e situacion financiero di tur empleado.
Segun un investigacion di Directie Arbeid en Onderzoek (DAO), publica den e Startnotitie di juli 2026 tocante e aumento gradual di salario minimo, 20.526 empleado den sector priva ta gana menos cu e bestaansminimum. Esaki ta representa 43,3% di tur empleado den e sector aki.
No ta trata principalmente di hende sin trabou, sino di hende cu ta traha, pero cu nan salario no ta yega na e nivel considera necesario pa cubri e gastonan basico di bida. Pa algun empleado, e situacion ta bira ainda mas dificil pasobra nan no ta ricibi tip pa complementa nan entrada.
Ken ta e empleadonan cu ta enfrenta e situacion aki?
Entre e grupo aki tin empleado cu ta percura pa nos industria turistico y otro sectornan economico sigui funcionando tur dia. Ta trata di hende cu ta limpia kamber di hotel, cambia sabana y prepara e habitacionnan pa bishitante. Tin esnan cu ta traha directamente pa hotel, mientras otro ta traha pa empresa di limpieza of contratista cu ta presta servicio na e sector turistico.
Tambe tin empleado den cushina di hotel y restaurant cu ta laba tayo, scalchi y wea, mantene e espacio limpi y percura pa e servicio sigui sin interrupcion. Otro ta mantene oficina, tienda, scol y edificio limpi. Ademas, tin hende cu ta traha den supermercado, warehouse y diferente servicio esencial pa e economia.
Investigacion di DAO ta indica cu den comercio, hotel y restaurant, y servicio administrativo, mas di 60% di e empleadonan den cada un di e sectornan menciona ta gana menos cu e bestaansminimum.
Hopi empleado den e sectornan aki ta pasa añanan den funcion cu ta paga alrededor di salario minimo. Nan trabou ta forma parti esencial di e actividad economico di Aruba, y nan situacion merece atencion den e discusion tocante salario y bienestar social.
Traha tempo completo, pero ainda falta placa
E salario minimo legal na Aruba actualmente ta Afl. 11,58 pa ora. Un empleado cu ta traha 40 ora pa siman na e tarifa aki ta gana un salario bruto promedio di aproximadamente Afl. 2.007 pa luna.
Pero segun Centraal Bureau voor de Statistiek di Aruba, e bestaansminimum tabata Afl. 2.636 na december 2025.
Esaki ta crea un diferencia di casi Afl. 629 pa luna. E salario bruto di un empleado cu ta traha tempo completo na salario minimo ta aproximadamente 24% mas abou cu e bestaansminimum. Na mes momento, e bestaansminimum ta cerca di 31% mas halto cu e salario bruto menciona.
Ademas, salario bruto no ta e mesun cos cu e suma cu un empleado finalmente tin disponibel. Impuesto, primanan y otro deduccion por reduci e cantidad cu ta keda pa cubri e gastonan di cas.
Pa un famia, e diferencia aki ta tin consecuencia directo. Huur, cuminda, transporte, gasolin, awa, coriente, material escolar y otro gastonan fiho ta sigui exigi pago cada luna. Ora un mucha bira malo, un auto kibra of un gasto inespera presenta, e situacion por bira ainda mas dificil. Pa famianan cu ya ta lucha pa yega fin di luna, un gasto adicional por nifica acumula debe y mas inseguridad financiero.
Raad van Advies a adverti caba na 2023
E preocupacion tocante e situacion financiero di famia na Aruba no ta algo nobo. Den su informe anual di 2023, Raad van Advies a señala cu e crecemento economico aparentemente no tabata conduci na un mehoracion similar den e situacion financiero di tur parti di e poblacion, specialmente entre esnan cu entrada mas abou.
E organo di conseho a cita investigacion di Centrale Bank van Aruba cu tabata indica cu, di aproximadamente 39.000 famia, solamente 18,2% tabatin un posicion financiero stabiel of saludabel.
Casi mita di e famianan, 47,6%, tabata destina mas cu mita di nan entrada na pago di debe. Tambe, tres di cada dies famia tabata gasta mas placa pa luna cu loke nan tabata gana.
E cifranan aki ta describi e situacion na 2023. Sinembargo, e datonan mas reciente di DAO ta mustra cu entrada insuficiente entre empleado ta sigui representa un reto social importante na 2026.
E consecuencia social di entrada insuficiente
E efecto di un salario insuficiente no ta limita na e presupuesto familiar. Ora mayor mester traha dos of mas trabou pa por cubri e gastonan di cas, nan tin menos tempo pa pasa cu nan yiunan y acompaña nan desaroyo.
Presion financiero prolonga por aumenta tension den relacion familiar, mientras debe ta acumula y oportunidad pa inverti den educacion, recreacion y bienestar di mucha ta bira mas limita.
Tambe e condicionnan di vivienda por sufri. Den diferente bario tin cas cu mester di reparacion y mantencion, pero falta di placa por impedi famia atende e necesidadnan aki na tempo.
E dificultadnan aki por acumula durante añanan y afecta calidad di bida, oportunidadnan pa futuro y cohesion social den e comunidad.
Investigacion riba criminalidad bou di hoben ta lanta preocupacion
E investigacion De schaduwkant van Aruba, prepara pa Bureau Beke na encargo di Ministerio Publico di Aruba, ta analisa entre otro e relacion entre vulnerabilidad social y e riesgonan cu algun hoben por enfrenta.
E investigadonan Henk Ferwerda y Djara Schraven ta describi con pobresa, problema familiar, abandono escolar y falta di perspectiva pa futuro por contribui na un situacion di vulnerabilidad.
E informe ta menciona tambe cu ora mayor mester combina varios trabou, nan tin menos tempo pa acompaña y supervisa nan yiunan. Falta di oportunidad positivo y e necesidad di busca reconocemento of sentido di pertenencia den grupo di caya por forma parti di e circunstancianan cu algun hoben ta enfrenta.
Esaki no ta nifica cu pobresa automaticamente ta causa criminalidad, ni cu famianan cu entrada abou ta responsable pa e problema. E relacion ta complejo y ta depende di diferente factor.
E investigacion ta pone enfasis riba e importancia di inverti den famia, educacion, bario y oportunidad pa hoben. Den e contexto aki, mehora siguridad di entrada y combati pobresa por forma parti di un estrategia mas amplio pa fortalece bienestar social y siguridad.
E costo di no actua por ta ainda mas grandi
Den e debate tocante aumento di salario minimo, hopi atencion ta concentra riba e gastonan adicional pa empresa. E preocupacion aki ta comprensibel, pasobra salario mas halto por afecta operacion di negoshi, specialmente di empresa chikito.
Pero tin otro costo cu no ta aparece facilmente den un balance financiero: e impacto social di inseguridad financiero prolonga.
Ora famia ta acumula debe, mucha ta crece den circunstancia dificil y hende ta carece di oportunidad pa desaroya nan potencial, e consecuencia por extende te na enseñansa, cuido, asistencia social y servicionan di siguridad. Tambe tin riesgo cu desventaha social sigui di un generacion pa otro.
P’esey, e evaluacion di un aumento di salario minimo no mester concentra solamente riba e costo pa empresa. Tambe mester considera e costo pa sociedad si miles di empleado sigui gana menos cu e nivel di entrada considera necesario pa cubri e gastonan basico.
Crecemento economico mester traduci den prosperidad comparti
Segun Fondo Monetario Internacional, Aruba a registra un crecemento economico real di aproximadamente 8,9% na 2023 y 7,6% na 2024.
E cifranan aki ta mustra un desaroyo economico significativo. Sinembargo, e investigacion di DAO ta indica cu 43,3% di empleadonan den sector priva ta gana menos cu e bestaansminimum.
E contraste aki ta lanta preguntanan importante: na ki grado e empleadonan cu ta contribui tur dia na e economia ta beneficia di e prosperidad? Cuanto di e crecemento ta yega na famia cu entrada mas abou? Y con Aruba por percura pa e progreso economico traduci den mas siguridad financiero pa un parti mas grandi di su poblacion?

E preocupacion aki ta conecta cu e advertencianan cu Raad van Advies a expresa anteriormente tocante e diferencia entre crecemento economico y bienestar financiero di famia.
Gobierno ta propone aumento di salario minimo den tres fase
Gobierno di Aruba a prepara un proyecto di ley pa aumenta salario minimo gradualmente te na nivel di e bestaansminimum. Segun e proposicion, e aumento lo tuma luga den tres fase anual: 2027, 2028 y 2029.
E plan ta duna empresa tempo pa adapta nan operacion na e nivelnan salarial nobo. Na mes momento, Gobierno ta prepara posible medida pa ofrece alivio complementario na sector empresarial, cu atencion special pa empresa cu por enfrenta dificultad pa cubri e gastonan adicional.
Tambe tin plan pa adapta e sistema actual di reparatietoeslag, cu e intencion di evita cu un aumento di salario keda parcialmente contraresta pa un reduccion di sosten financiero cu algun empleado ta ricibi.
E meta mester ta un mehoracion real di e entrada cu empleado ta ricibi na man, mientras cu e medida necesario pa acompaña e empresa durante e transicion ta haya atencion.
Futuro di Aruba como destino turistico ta depende tambe di su comunidad
Aruba ta conoci internacionalmente pa su playanan, hotelnan y clima agradabel. Pero e atractivo di nos isla no ta basa solamente riba su paisaje y infraestructura. Hospitalidad, sentido di comunidad y e calidad di servicio di nos hendenan ta forma parti esencial di e experiencia cu bishitante ta haya.
E empleadonan cu ta limpia camber, prepara cuminda, atende cliente y mantene servicio funcionando ta contribui directamente na e reputacion di Aruba como destino turistico.
P’esey, nan bienestar financiero no ta solamente un asunto laboral. E ta forma parti di e base social riba cual e exito economico di Aruba ta construi.
Un comunidad cu famia tin mas perspectiva pa futuro, cu hendenan por cubri nan necesidadnan basico y cu barionan tin oportunidad pa desaroya, ta contribui na un sociedad mas fuerte y un economia mas sostenible.
Un reto social cu no por keda sin atencion
Tras di e cifra di 43,3% tin 20.526 empleado. Nan ta hende cu tin famia, yiunan, soño y responsabilidad. Nan ta e hendenan cu tur dia ta haci e trabou necesario pa Aruba sigui funciona y pa e economia turistico mantene su nivel di servicio.
E cifranan di DAO, e advertencianan di Raad van Advies y e investigacion di Bureau Beke ta pone e debate tocante salario minimo den un contexto social mas amplio.
E cuestion no ta solamente cuanto salario minimo mester ta of cuanto un aumento lo costa empresa. E cuestion ta con Aruba por conecta su crecemento economico cu mas siguridad financiero, famianan mas fuerte, barionan mas saludable y mas oportunidad pa futuro.
Ora un parti grandi di e forsa laboral no ta gana suficiente pa cubri e gastonan basico di bida, e situacion merece un debate serio y medida cu por contribui na un prosperidad cu ta beneficia un parti mas amplio di nos sociedad.
Fuentes: Directie Arbeid en Onderzoek (DAO), Startnotitie gefaseerde verhoging minimumloon, juli 2026; Raad van Advies Aruba, Jaarverslag 2023; Henk Ferwerda y Djara Schraven, De schaduwkant van Aruba, Bureau Beke, maart 2026; Fondo Monetario Internacional, Consulta Articulo IV Aruba, december 2025.