Home » Cu bahada di solo: Comunidad hudiu ta celebra Yom Kippur

Cu bahada di solo: Comunidad hudiu ta celebra Yom Kippur

by Daniela

INTRODUCCION

Yom Kippur,conoci tambe como Dia di Reconciliacion of Dia di Pordon, ta e dia mas sagrado y solemne di e kalender religioso hudiu. E ta cay riba e 10-dia di e luna Hebreu di Tishrei, cu normalmente ta den september of october riba kalender Gregoriano. Yom Kippur ta marca e culminacion di e Dianan di Arepentimento, cu ta cuminsa cu Rosh Hashanah, aña nobo Hudiu. E dia aki ta dedica pa reflexion, oracion y busca pordon pa e pida cometi contra Dios y homber den e aña cu a transcuri.  

E aña aki Yom Kippur ta cuminsa dia 1 di october cu e bahada di solo. 

BACKGROUND HISTORICO

  • Origen den bijbel

E origen di Yom Kippur ta bini di e Torah, specificamente den e buki di Leviticus  y Numbernan. Den Leviticus 16, Dios ta duna comando na Moises riba e ritonan cu Aaron, e Gran Sacerdote, mester haci pa pordona e picanan di Israelitanan. E ritual aki ta inclui ofrendanan di sacrificio unico di un “cabrito di purificacion” unda tabata sacrifica un cabrito y tabata manda e otro den desierto cu e picanan di e homber.  

Segun tradicion, e fiesta aki a cuminsa cu profeta Moises. Despues cu Dios a duna Moisés e 10 mandamentonan riba Sero Sinai, e profeta a bolbe cerca e israelitanan. Durante e ausencia largo di nan lider, e Israelitanan a cuminsa adora un toro di oro, considera un idolo falso. Furioso, Moises a kibra e tabla di piedra riba cual e mandamentonan tabata graba y a bay bek rib’e sero pa pidi Dios pordon pa su mes y su pueblo. Moises a bolbe cu un di dos set di e 10 mandamentonan y pordon di Dios pa e pueblo hebreo.

Den Levitico 23:26-32, e dia ta designa como un Sabbath estricto, un tempo pa abnegacion y abstencion di trabou: 

“E aki lo ta un mandato eterno pa boso: Riba e dies di e shete luna, boso mester yuna y no haci ningun trabou… P’esey riba e dia aki Dios lo pordona boso, pa purifica boso y pa boso keda liber di tur bo pica nan den Dios su presencia.”

  • Periodo di Segundo Tempel

Durante di e Periodo di Segundo Tempel (516 a.C.–70 d.C.), Yom Kippur tabata e unico dia caminda e Gran Sacerdote por a drenta den e Santuario di e Tempel, caminda tabata tene e Arca di e Pacto. E Gran Sacerdote tabata haci ritualnan elabora pa pordon di su picanan, pica di su cas y pica di ful Israel. E proceduranan detaya ta bini den Mishná trakte Yoma.

  • Era Post-Tempel

Despues di destruccion di e Segundo Tempel na 70 d.C., no por a haci e ritualnan di sacrificio mas. Hudaismo rabinico a adapta, poniendo enfasis riba oracion, remordimento y caridad como e medionan di purificacion. E enfoke a move di e ritualnan fiha riba e Tempel na reflexion personal y comun y sirbishi di oracion.  

TEMA Y NIFICACION

  • Purificacion y remordemento

Den su nucleo, Yom Kippur ta tocante e teshuva, e proceso di remordimento y bolbe na Dios. E ta encera reconoce bo pica, sinti remordimento berdadero y zorg pa no ripiti e accionnan aki di maldad. E dia ta sirbi como un oportunidad pa mehora e relacion cu Dios y cu otro hende. 

  • Huicio y seyo di destino 

Segun tradicion hudiu, Dios ta skirbi e destino di cada persona p’e aña binidero den e Buki di Bida riba Rosh Hashanah y ta seya esey riba Yom Kipur. E Dies Dianan di Arepentimento ta un oportunidad pa cambia e mandato aki via un arepentimento sincero, oracion y actonan di bondad. 

  • Responsabilidad comunitario y individual

Yom Kipur ta pone enfasis riba e aspecto tanto personal como comun di arepentimento. Mientras e picanan personal ta nifica arepentimento individual, e comunidad ta confesa pica colectivamente durante e servicionan di oracion, ta reconoce responsabilidad comparti y solidaridad.  

OBEDIENCIA Y RITUAL

  • Ayuno y prohibicion

Yom Kippur ta wordo observa c’un ayuno di 25 ora, cu ta cuminsa prome cu solo sali riba Bispo di Yom Kippur y ta termina cu e bahada di solo di e siguiente dia.  

E yuna ta inclui abstencion di:

  • Come y bebe 
  • Baña y laba bo mes
  • Uza perfume of lotion
  • Uza sapato di cuero
  • Tene relacion marital 

Cu e prohibicionnan aki kier enfoca rib’e meta pa minimisa e distraccionnan fisico, permitiendo hende pa enfoca riba reflexion spiritual.  

SERVICIO DI ORACION

E liturgia di Yom Kippur ta unico y extensivo, cu varios servicionan adicional di oracion:

  • Kol Nidré: E servicio di habri riba e anochi di Yom Kipur, enfoca riba e anulacion di e votonan personal haci durante e aña. E melodia profundo ta pone un tono solemn pa e dia.
  • Shacharit: E servicio di mainta, cu ta inclui e lesamento di un pida di Logistico for di Torah   cu ta detaya e servicio di Tempel di Yom Kippur.
  • Musaf: Un servicio adicional cu ta conta e sacrificio- y ritualnan cu e Gran Sacerdote tabata haci.
  • Mincha: E servicio di atardi, cu ta inclui e lesamento di e Buki di Jonas, cu ta pone enfasis riba temanan di remordimiento y compasion divino.  
  • Ne’ilá: E servicio di clausura, unico pa Yom Kippur, cu ta simbolisa e ceramento di e portanan di oracion. E ta e ultimo oportunidad pa busca pordon prome cu e dia caba.

E dia ta caba cu e suplamento di e shofar (cacho di carne), indicando cu e yuna a caba y cu tin un speransa pa un comienso nobo.

Oracionnan di confesion

Durante e dia, e devotonan ta recita e Vidui (confesion), scuchando varios pica den orden alfabetico. E confesionnan ta comunitario, uzando “nos a peca” na luga di “mi a peca”, demostrando e enfasis riba responsabilidad colectivo.  

IMPACTO CULTURAL Y SPIRITUAL

  • Uniformidad di cumplimento 

Yom Kippur ta ampliamente observa p.e. na  Hulanda na tur nivel di religiosidad. Hasta esunnan cu no ta practicante ta bay sinagoga y observa yunamento, reconociendo e nificacion cultural profundo di e dia.  

  • Reflexion Etico

E dia ta empuha reflexion etico profundo, motivando persona pa evalua nan accionnan y drecha esaki. E ta fomenta un sentido di humildad y responsabilidad, mas tanto pa obligacion religioso como pa relacionnan entre persona.

  • Reconciliacion y pordon

Un aspecto esencial di Yom Kippur ta busca pordon for di otro hende. Tradicion hudiu ta mantene cu picanan contra otro persona no por wordo pordona pa Dios te ora cu un a busca reconciliacion cu e persona afecta. E practica aki ta fortalece laso comunitario y ta  promove harmonia social.

Evolucion historico di practicanan

  • Desaroyonan Medieval

Den tempo medieval, custumbernan adicional a surgi, manera kapparot, un ritual cu ta envolve e transferencia simbolico di e picanan na un galiña of placa, cu despues ta wordo na un organisacion caritativo. Aunke no ta practica na tur luga, e ta refleha e manera cu Yom Kippur su observancia ta evoluciona.

  • Adaptacionnan Moderno

Den tempo moderno, diversidad di comunidad Hudiu a adapta practicanan di Yom Kippur pa alinea  cu sensibilidad di awendia. Algun congregacion ta inclui lesamento moderno of enfoca riba temanan di husticia social, combinando e mensahe di e dia cu asuntonan actual.

OBSERVANCIA GLOBAL

  • Diferente Custumbernan

Aunke e elementonan esencial di Yom Kippur ta consistente, diferente comunidad Hudiu tin nan propio custumbernan:

  • Hudiu Ashkenazi: Ta bisti paña blanco conoci como kittel durante servicionan, simbolisando pureza. 
  • Hudiu Sefardi: Ta inclui cierto poema liturgico conoci como ‘piyyutim’ den nan servicionan.
  • Hudiu Mizrahi: Por tin melodianan cu ta haci un distincion y tradicion liturgico cu ta refleha nan herencia di Medio Oriente.  

DIA DI OBSERVANCIA NACIONAL NA ISRAEL

Na Israel, Yom Kippur ta un dia di descanso nacional. Negoshinan ta cera, transporte publico ta para, y e camindanan ta keto. E ta un tempo di reflexion nacional, cu ta bay mas aleu cu solamente religion.

CONCLUSION

Yom Kippur ta para como un testament profundo di e balornan di remordemento, pordon, y reflexion etico den tradicion hudiu. E ta un dia cu ta traspasa tempo, conectando practicando moderno cu ritual- y  enseñansanan antiguo. Via yunamento, oracion, y confesion comunitario, hende ta busca purifica nan alma, reconstrui relacionnan y comete na crecemento personal pa e aña cu ta bin.

E observancia di Yom Kippur ta enfatisa e importancia di humildad, compasion,  y responsabilidad pa bo mes y pa otro hende. No solamente e ta un dia di purificacion, pero un dia importancia y esencia hudiu, cu ta stimula un sentido di unidad y proposito comparti entre Hudiunan mundialmente.

Bo por gusta tambe

Adblock Detected

Please support us by disabling your AdBlocker extension from your browsers for our website.